Oświata w Polanie
Pierwsze wzmianki opisujące początki oświaty w Polanie sięgają roku 1845. Źródłem tej opowieści są wspomnienia Michała Łysyganicza, któremu opowiadał o tym jego dziadek – Benedekt Kyrtyczak. Wtedy właśnie powstała pierwsza szkółka parafialna, którą założył i prowadził przez 45 lat ksiądz Walenty Świerzowicz, proboszcz Polany. Kolejną szkołę zorganizował w 1901 roku ksiądz Józef Daszek. Siedzibą pierwszej szkoły państwowej stała się „wikarówka”. Taka sytuacja trwała do roku 1933, kiedy wysiłkiem mieszkanców Polany i Starostwa Liskiego pobudowano nowy budynek szkolny służący do dnia dzisiejszego. Nowa szkoła była 7 klasowa. Uczęszczało do niej około 300 uczniów. Pierwszym kierownikiem został Zdzisław Gansdorfer. Uczono w dwóch językach: polskim i ruskim. Działanie szkoły przerwała II wojna światowa. Z opowiadań mieszkańców Polany wynika, że w czasie obu okupacji w szkole mieściły się posterunki sowieckie i niemieckie. W 1952 r. Polana wróciła do Polski. We wsi powstaje Państwowe Gospodarstwo Rolne; dzieci uczą się w dawnej plebanii cerkiewnej zwanej „popówką”. Budynek szkolny zamieniono na magazyn, co przyczyniło się do znacznego jego zniszczenia. W roku 1958 na nowo zostaje zorganizowana 7 klasowa szkoła, zajęcia odbywają się we właściwej szkole.

Zniesienie pańszczyzny w Polanie Na podstawie patentu cesarza Austrii z 17 kwietnia 1848 roku. We wsi Polana (tak jak w innych) w 1848 roku odbył się pogrzeb pańszczyzny. Akta określające wymiar pańszczyzny i księgi powinności wobec dworu zostały złożone w dwóch trumnach. Z dwóch końców wsi wyruszyły jednocześnie dwa „kondukty” pogrzebowe z chorągwiami kościelnymi. Kondukt z Dolnej Polany poprowadził paroch cerkwi unickiej Mikołaj Ardan, zaś kondukt z Polany Ostre ksiądz kościoła rzymskokatolickiego Jakub Pawlikowski. Tam, gdzie się te dwie procesje spotkały, zakopano trumny, postawiono krzyż i zasadzono lipę Miejsce tego pochówku znajduje się koło posesji rodziny Skiba.


                História školstva v Polanie
Prvé zmienky popisujúce začiatky vzdelávania v Polane siahajú do roku 1845. Zdrojom tohto príbehu sú spomienky Michaela Łysyganicza , ktorý hovoril o svojom dedkovi - Benediktovi Kyrtyczakovi :„Vtedy som založil prvú farskú školu,ktorú 45 rokov viedol kňaz Valentín Świerzowicz, pastor z Polany. Ďalšie škola bola otvorená v roku 1901 otcom Josephom Peakom . Sídlom prvej štátne školy sa stala " wikarówka " . Táto situácia trvala až do roku 1933 , keď vďaka úsiliu obyvateľov a kraja Liskieho , bola postavená nová školská budova ,ktorá sa používa dodnes . V novej škole bolo 7 tried. Učilo sa v nej asi 300 študentov . Prvý správca bol Zdzislaw Gansdorfer . Učilo sa v dvoch jazykoch : poľskom a rusínskom . Prevádzku školy prerušila druhá svetová vojna . Z informácií obyvateľov Polany vyplýva , že v čase oboch okupácii mesta v škole bývali sovietski a nemeckí vojaci . Od roku 1952 patrila Poľana naspäť Poľsku. V obci bolo založené poľnohospodárské družstvo. Deti sa učili v budove bývalej fary pravoslávnej cirkvi s názvom " popówką " . Škola bola premenená na obchod ,tým stratila význam ako školská inštitucia. V roku 1958 sa naspäť obnovuje vyučovanie v budove školy.

Zrušenie poddanstva v Polane V obci Polana (rovnako ako v ostatných) v roku 1848 konal „pohreb” poddanstva. Súbory poddanských a právných povinností boli uložené v dvoch rakvách. Z oboch strán obce,v rovnakom čase,vyrazili dva"pohrebné sprievody" so symbolmi kostolov. Sprievod viedol z jednej strany gregokatolícky kňaz Mikuláša Michel a z druhej strany viedol sprievod rímskokatolícky kňaz James Pawlikowski. Tam, kde sa tieto dva procesie stretli, bola pochovaná rakva s poddanskými povinnosťami, postavený kríž a zasadené lipy. Miesto pochovania sa nachádza v blízkosti rodinného majetku rodiny Skiba.


                Education in Polana
The first parish school in Polana was established in 1845. The teaching use to take place in a vicarage until a new school was constructed and completed in 1933. There were 7 classes and about 300 students attended. Pupils were taught in two languages: Polish and Russian. The school building is still used today. Near the school on the other side of the street in 1848 feudal documents were buried, set a cross and planted linden.


Copyright @_2014; ZSL Ustrzyki Dolne - Gimnázium Giraltovce